Сонун сайт

Ак кеме

VIP — Sat, 29 Aug 2015 14:21:28 GMT

Бу баланын эки жомогу боло турган.Бири-жаан билбеген өз жомогу,экинчисин таятасынан уккан.Акырында эки жомогунун бири да калбады.Кеп оролу ушунда.
Ошол жылы бала жетиге толуп,сегизге аяк баскан.
Оболу кара дермантин портфель колго тийди.Боорунда калем-салем салар жамак чонтоктүү,жылтырага темир килити бар,кулпунун тилин тээке салса,чырк этип бекип калат.Кыскасы окуучунун кадимки портфели. Бирок балага кадимки эмес,укмуш көрүндү.Кеп ушул портфелден башталды.
Китеп капты кыдырма дүкөндөн таятасы сатып берген. Бул жердегилер,,Апталап" деп коюшат.Тоодогу малчыларды тейлеген автолавка кээде Сан-таштын токойлоруна кайрылып калаар эле
Кордон деп койот токойчулардан турган жерин,ушул жерден көкту-колотту өрттөп,кыр кырдын тескей боорун таянып,ынкып өскон корук токой бар.Көрдөндө тургандар болгону үч түтүн журт.Ошого карабай кээде соодасы кемчил болгондо,,Апталап"-машине-дүкон токойчуларга кайрылып калат.
Үч үйдүн ортосундагы жалгыз бала,,Апталапты"баарынан мурда көрөт.
-Келатат!-ал эшик-терезелердин түбүнөн кыйкырып өтөт.-Машине-дүкөн келатат.Атпагыла!Атпагыла!
Ыссык-Көлдүн жакасынан башталган араба жол капчыгайы өрдөп ,суу бойлоп олтуруп,ушерге келет. Өнгүл-дөнгул сызма жолдо машиненин жүрүшү да оной эмес.Капчыгайдын таманынан кароол дөбөнүн белине чыккычакты жантай боордо өлүп-талат,анан кароолчулардын короо-жайына жеткиче энкейиш апай бетте декилдеп журуп олтурат. Кароол добо жакын,жайкысын бала кудайдын кутту куну жугуруп чыгып көзгө дүрбү салат. Кароол дөбө дегенчелик бар,ал жерден таман алдындагы кара жолдон аттуусубу-жөөсүбү,кыбыр эткендин баары алакан отургандай көрүнүп турат. А машинени айтпай эле кой,төтөн даана.
Мурда бир жолу бала апай бетте чан уюлгутуп келаткан машиненин тосмо көлчүгүндө киринип жатып көргөн. Анда жайдын ыссык кези. Тосмону агын суунун тайыз жээгине таятасы тосуп берген. Ким билет,ушул тосмо болбосо бала бу күндө тирүү ойноп журөт беле,жок беле. Таенеси айткандай ,кашка суу алда канча баланын этин мүлжүп,сөөгү Ыссык-Көлгө буркуп салмак.Сөөктөүн былык-балырлар жыттагылап,дыр кое уркүп турмак. Издеп алар күйөөрү жок,сууга тушпо деп канча какшаса да болбогон тил азар баланы ким жоктомок,ким кейимек. Багы бар экен,азырынча сууга кете элек. Ал жерде кокус болсо таенеси жанын таштап,сууга бой ураарын кудай билет. Өз болсо да бир жөн,өгөйсүн деп жүрбөйбү таенеси.Кара жаныны курч уруп канча куйбөгүн,өгөйдөн убай буюрбайт.Өгөйсүнбү.....деген ошондон. А эгер бала өгөй болбойм деп чыркырасачы.Эмне үчүн бала гана өгөй болушу керек.А балким,бала эмес,таене өзу өгөйдүр.
Бирок бу сөз кийин болсун,таятасы калап берген тосмону да кийин айтайлы.
Ошентип,бала тиги жантай боордо чан уюлгутуп келе жаткан машинени коро койду. Анан калса ошол куну китеп кап колуна тийерин билгендей аптыга сүйүндү. Суудан ыргып чыгып,ыштанын ана-мына кийди да,кургабастан,көгөргөн эриндерин кымтый албай,жалгыз таман жол менен уйго чуркады,машине-дүкөндун кабарын элден мурун жар салууга шашты. Шыралжын туптөн секирип,көрүм таштарды буйтап,эч жерге буйталбастан чымылдай
чуркады бала. Жайында баратса ардемеге бир токтоп,чөп болсо сыдырып,таш болсо сылап,сүйлөшүп өтмөк. Азыр ал достору таарынат бекен деп ойлободу.,,машине-дүкөн келетат.Сага анан келем деп -деп өттү чөгүп жаткан,,төө-ташка".Жоонун энилчек басып,бел чемесин жерге батып,чоккөн төөгө окшош ташты Төө-таш деп атап алган бала.Башка учурда анын өркөчүнөн таптай койбой,кыя өтпөйт. Таптаганда да таятасы чолок куйрук чөбүрүн,,азыр келем,күтө тур"дегенсип таптаганын көргөн,ошентип таптайт.
Баланын ат койбогон ташы жок. Дагы бир корум,,ЭЭр-таш"аталат. Жерден чыккан көөдөнү бурулуп,жоону кара,кайкы бел корумду,,ЭЭр-Таш"дейт. Дагы бир ,,Кашабан"деген ташы бар,куду кок жал бөрү кейиптенип көксүр,жалы түктүү,жар кабак. ,,Кашабанга"бала ар качан өтүп келип,мылтыгын мээлейт да,,,тарс" атып жиберип,анан учурашат.Баарынан анык ташы,,Танке-Таш". Керстендей болуп күрсүйүп,кемерлүү жээкте жатат. Куркүрөп-шаркырап азыр эле сууну жиреп кирчүдой,ак көбүк чачыратып,буркан-шаркан түшүрчүдөй.Кинодогу танкалар ошентип журөт эмеспи,ойду-тоону кенебей.суу бет келсе шыйрагына тенебей.опуруп-жапырып кете берет эмеспи.Тиги белдин нары түбүндө айыл бар,кино болуп турат,таятасы баланы эки-үч жолу алып барып келет. Мобу сууга тумшугун малып олтуруп калат. Дагы башка тааныш таштар коп:бири,,жаман",бири,,жакшы",атүгүл,,митаам", ,,куукаптал", ,,макоолору"да бар.
Бала чоптөрду да кыял-мунозуно жараша бөлүштүрүп алган, ,,жакшы көргөнү"да, ,,жаман көргөнү" бар,атүгүл ,,ачуулусу" да жок эмес. Мисалы көк коко тикен айыгышкан душманы,күндө нечен иреет чабышып өтпөсө чыдап тура албайт. Бирок,кимиси женеери белгисиз,коко кун санап көбөйуп,өсүп бара жатат. А тиги жол жээктей жер бортоктоп өскөн чырмок болсо,өтөө деп эл жаман көргөнүнө карабай,балага сүйгүнчүк,эстүү чөбүм,жымыгый чөбүм деп келет аны. Башка чөптөр түшпү,кечпи капарына албай өз бетинче өсүп атса,чырмоок күнгө алгач гүл ачып салам айтат.Кундүн нуру мандайын жылыткан кезде кулмүндөп көзүн ача келет.Оболу бир көзүн акырын ачып,анан экинчи көзүн,анан көздөрү жумулуп жаткан гүлдорү биринен сала бири жыбырап ачылат.Ак гүлү,ак көгуш гүлү,дагы башка-башка түстөгү тенге гүлдөрү бар чырмооктун..эгер жанында тынч олтурсан,көз ачкан гүлдөр өз ара бир кызык сырдашып жаткандай туюлат.Адам эмес кумурска билет,гүлдөрдүн бул өнөрун. Эрте менен чырмокту бойлой жүгүрүп бара жатышып,кумурскалар күн нуруна көз уялып токтоп калышат да,гүлдордүн ангемесин угушат. Гүлдөр эмнени сүйлөшүп жатты экен ал учурда.А балким түш жорушуп жатышкандыр...

"Тайганын алтын жолборсу"

VIP — Fri, 01 May 2015 09:41:44 GMT

Кызыл жуздуу,устуно ак чепкен кийген,аппак сакалы кокурогун жапкан ушул адам тушуно уч жолу кирди.Уч тушу тен куну бугункудой эсинде турат.Биринчи жолу он беш жыл мурда кирген,экинчиси арадан рн жыл откондон кийин беш жыл мурда кирди.Буга чейинки эки жолкусунда бул ак сакалдын козун коргон эмес.Учунчусундо козун корду.Агы жок капкара экен.Даанасы, козунун ордунда капкара,тупсуз тунгуюк тешик тургандай.
Коргон тушторунун айрымдарын гана эстеп калып оз ичинен жорумуш болуп койбосо,тушко ото маани бермей адаты деле жок.Журогундо Кудайга ишенип „мусулманмын”дегени менен динди да катуу тутпайт.Ошондо да ушул озгочолонгон тушторго маани берип,унуткус болуп калган жагдайлары бар.Эмесе, соз учугу башынан болсун. Республикада откорулгон панкратионго катышып баш байгени алгандын эртеси куну жеке машыктыруучусу „Сен чонтогу кенен бироолорго жагып калыпсын,Кудай берди деп эсептей бер.Экообуз мындан ары адамдай жашайбыз.Бизден болгон талап мыктап машыгып,мелдештерде жентшке жетишмей.Калган чыгымды бут ал которот.Сен али атын уга элек эс алуу жайларында машыгууларды откоробуз.Мингенибиз машина.Акча чонтокто тутам болот.Ашканага кирээрде майдабызды санап отурбайбыз. Мен баарына макул болуп,экообузгь тген пайдалуу келишим тузуп койдум”,-деп барбалактап суйунуп алыптыр.

Ото сыйлаган,бир чети атасындай болуп калган машыктыруучусына „Менин макулдулугумдуделе бир ооз сурап койсонуз болмок экен„ ...-деп айтууга тилин таптап барып ,кайра „Мактап эле калдыныз,мейли, бара королу,жакпаса баса беребиз да.
Ошентип,машыктыруучусу экоо жаны кожоюндун карамагына отушту.Жаны кожоюн эч нерседен кем кылбаган,чонтогу кенен болгону менен тартипти темирдей кармаган каардуу адам болуп чыкты.Машыктыруучусу экоо кайда тушкондорун да тушуунуго улгурушкон жок.Алардын пикирин да эч ким сурабады.Бардыгы план менен журшузуло баштады.Бир гана нерсе-бул тамашалашчуу адам эместигин,астыда ото олуттуу оюндар барын,ошого камылга башталганын туюшту.Мырзанын жалгыз башына эн акыркы улгудогу заманбап компьтерлер, анализ чыгарчуу апараттар менен жабдылган кабинет,бир догдур,чыгыш курошу боюнча бир машыктыруусу, индиялы бир иог,тибеттик лама экстрасенс, бир психолог догдур беркитилди. Булардын астында озунун машыктыруучусу Мырзаные жанында жон эле жургон тууганына же атасына окшоп калды.Алгач чычаламыш болду эле кайра иш озгочо журуш алганын коруп унчукпай тагдырына ыраазы болууга аргасыз конду.
Арадан бир айча откондо Мырзадай „менмин”деген спортсмендердин бери дегенде он чактысы машыгаарын билишти.Кызыгы ар кимиси оз-озунчо,бири- бирин корбой,башка башка машыктыруучуларда, ар кимисинин оз стилинде машыгышат
Мырзалар машыгуусун улам жер которуштуруп, бирде бийик тоонун арасында монгу тубундо айлап улантса,кайра токой арасында,дайра боюнда,дениз жеегинде айлап,жумалап созулат.Бирде кайнаган ысык чолдуу олкого барышса,бирде тундуктун Тайгасына барышчуу болду. Мырза да машыгууга тим эле баш оту менен кирип кетти.Болгон аракети машыктыруучуларынын талабын толук аткаруу.Орусча одоно суйлогон кытай машыктыруучусу канча жанталашып иштесе да дайым нааразы болуп башын чайкап ушкурунот да турат.Ансайын Мырза да ожорлонот.Анткени, азыр негизги машыктыруучусу ушул уюткан таштай болгон торт бурч кытай куну-туну жанынла.Индиялык иогго болсо жумасына уч гана жолу эки сааттан болунгон,психологго жумасына бир жолу бир саат.Тибеттик лама-экстрасенске жумасына бир жолу бир саат.Эртен менен,тушто, кечинде догдур байкоо жургузот.Озунун жеке машыктыпуучусуна болсо мунозундогу, журуш-турушундагы, табитиндеги, машыгуу учурундагы озгочолукторду узбой байкоо,кичине озгоруу болсо белгилеп жазып туруу,озгочо тынчсыздандырган жагдайды байкаса кытай машыктыруучуга же шефке токтоосуз билдируу тапшырылган. Ал ушуга да Кдайга тобоо деп кубанып журот.Болбосо такыр жумушсуз калуусу да мумкун болчу.Мына ушундай татаал график ойлоп таап тузгон да кытай машыктыруучусу болду.

Башкы шефти анда-санда корот.Ону сурдуу,коздору унуройгон,каштары калын,уксуйгон, кичине киркиреп кавказдык акцент менен суйлогон чечен.Нак атын,тубу ким экенин эч кимиси так билбейт.Шеф кытай менен гана суйлошот.Бут каражатты да ошого берет.Кытай болсо башкаларын керектешинче жабдып турат.Тогуз айдан ашыкка созулган мындай машыгуудан кийин Мырза озун жерде баспай эле учуп жургондой бир башкача сезип калды.Денесине жыйналган куч ташты да талкан кылчудай.Эми мен аткара албаган ыкма калбаса керек десе эле кытай жаны бир укмушту корсотот.
Башында „Биз ким менен беттешебиз? Мелдеш кайда болот?”-деген суроо бергенде кичинеге унчукпай туруп „Сен чын эле билбейсинби? ”-деп тикирейе карап сураган.„Жок. Билбейм”,-дегенде, адатынча башын чайкап „Отур”,-деп мандайына отургузуп алып шашпай тушундургон.
-Сен азыр туз маанисинде айтканда эрксиз гладиоторсун. Оз башынды беш жылга кожоюнга саткансын.Ал ким менен кандай мелдештерге катыштырат оз эрки.Мен да беш жылга оз эркимди саткан машыктыруучумун. Менин милдетим-болгон онорумду сага уйротуп,сени узгултуксуз машыктыруу. Бшканы билбейм.Билгим да келбейт.Кожоюндан бир гана нерсени сурадым.Сени бир жылга чейин мелдешке катыштырбай узгултуксуз машыктырууну. Сен азыр дуйнолук чон мелдештерге эч жараксыз,мажуроосун. Кандуу кармашта жаш баладайсын. Эгер азыр сени мелдешке салса,биринчи эле турда мойнунду жулуп алышат.Кожоюнга рахмат.Суранычыма макулдук берди.Буга биринчи кезекте сен „Тобоо”де. Убакытты каалашынча кыскартса да оз эрки эле.Анткени, сени бир жыл чыгым болуп бакса,анан биринчи эле мелдеште жожодой пырпырап женилууго учурап,бут чыгымын талаага учурушун толук мумкун.Кеп ушул.Экинчи доопурос суроолорунду бербе.Бут оюн машыгууга,онор уйронууго гана жумшалсын! -дегенде оозу ачылган.

Кыска нуска чыгармалар

VIP — Sat, 25 Apr 2015 05:26:18 GMT

" АТА-ЭНЕМ САТЫЛАТ "
( Япон аңгемеси )
Бул окуя Япония шаарында болгон. Токио борборунун белгилүү бир гезитинде төмөндөгүдөй жарнама жазылган экен:
" Ата-энем сатылат. Атам 70 жашта, апам 65 жашта. Баасы 1000 иенден кем эмес. "
Бул жарнаманы окуган эл, таң калып: " Кандай заман келген? Мынтип, балдары ата-энесин сата баштаптыр. Кантип бийлик ушундайга жол берет? " - деп, бул жарыяны үйдө да, көчөдө да катуу талкуулашып, аябай ызы-чуу жаратат.
Бул гезит, жакында эле авто кырсыктан сүйүктүү ата-энесин жоготуп алган, жаш үй-бүлөнүн колуна тиет. Алар аза тартып отурган кезде, кимдир бирөөнүн ата-энесин сатуу тилеги маскарачылык көрүнүп, жандарына оор батат. Мындай учурда бактысыз ата-эне кандай абалда калганын көз алдыларынан элестетип өтүшөт.. Мындай балдардан эмне күтмөк эле? Алар каарыларды өздөрүнүн мээрим толгон сүйүүлөрү менен курчагысы келип, сатып алууга макулдашат.
Керектүү акчаны алып, гезитте көрсөтүлгөн дарекке келишип, гүлгө оронгон чоң вилланы көрүшөт. Гезиттеги жарнамада катачылык кеткен окшойт деп ойлоп, бирок эшиктин каалгасын кагып көрүшөт.
Аларга эшикти жагымдуу жылмайган аксакал ачат. Жаш үй-бүлө жарнама боюнча келишип, өз ата-энесин жакында жоготкондорун, каарыларды сатып алгылары келгенин айтып, бирок, дарегинен адашып, аксакалдын тынчын алгандары үчүн кечирим сурашат.
- Жок, силер адашкан жоксуңар, кире бергиле. Азыр аялымды чакырам деп, аксакал толкундануу менен аларды үйүнө киргизет. Ал тез эле аялын чакырып келип, абалды түшүндүрүп кирет:
- Көрүп турганыңардай, биз ушул үйдүн ээсибиз. Мындан башка дагы баалуу мүлктөрүбүз бар. Бирок, биздин балдарыбыз жок. А биз ушул баардык байлыктарды жакшы адамдарга мурас кылып бергибиз келип, ушундай жарнама бердик. Бул жарыяга татыктуу адамдар гана жооп берет дегенбиз. Чынын айтканда, биз мындай товарга кардар табылат деп ишенбедик эле. Бул каалооңор силерге - сый- урмат, а бизге - кубаныч алып келди. Бар байлыгыбызды калтырып кетүүчү адам, дал силер экениңерге ишеничтебиз!
Автор Камит Савай.
Которгон, Амираева У.

КАМИТ САВАЙ Кыргыздар "Фэйсбукта" чын-тамаша эссесинен...

VIP — Tue, 21 Apr 2015 12:15:17 GMT

КАМИТ САВАЙ Кыргыздар "Фэйсбукта" чын-тамаша эссесинен...
Кыргызстанда да "Фэйсбук" деген балээге көп адамдар кирип алышкан.
Башка жактар аз келгенсип, биерде да жакпаган адамдарды "кетсин" дешет. Президент, өкмөт, депутат, чиновник, начальниктерден баштап, оюн бир аз туура эмес жазып койгондорду да "кетсин" дешет...
Айрыкча, "уруксатсыз мени бир группага кошту", "аты жөнүмү, кызматымы туура эмес жазды" деп катуу таарынышат, тим эле атасынан "Фэйсбук" ага калгандай мурчуюшуп элге жарыялашат, өзү деле акырын чыгып кетсе болот группалардан бир шилтем менен, жок, жөн эле чыгып кете албайт, "мени ким кошсо ошол чыгарсын" дейт, олтуруп алат, көгөрөт барктанып...
"Кыйындар" бар, тим эле "кара тизме" жасап алышкан, жакпаган кишилерин ошол жакка жазышат элге жарыялап, "көрдүңөрбү, мен "кара тизмеге" киргизип салдым" деп, өзүнчө эле ыраазы болушат, колунан келсе "Фэйсбуктан" да чыгарып салышмак, кээ бир жакпаган, же тааныбаган кишилер "достук" сунуш кылса да элге жарыялашат, "мага момундай типтер достук сунуштап атты эле, мен "игнорго" салдым" деп....
Анан ошол эле "кыйындар" башка бирөөлөрдүн "постторуна" эч качан, өлсө да "лайк" коюшпайт, колу сынып кала тургансып....
Тойлордон эле сүрөт илген көп, кээ бирөөлөр аялы, сүйгөнү, сүйүшкөн кызы, жигити менен түшкөн сүрөттөрдү күнүгө илгенди өлө жакшы көрүшөт, көбүнчөлөр колдорун эки ача кылып түшкөн сүрөттөрүн илип алып "лайковать" этишет кечке өздөрү эле...
Анан, ачсаң бүт эле саясат, саясий жаңылыктар, депутаттардын, министрлердин айтканы, жегени, камалганы, жыргашканы ж.б. "Фэйсбукта" азыр 70% ашыгы саясат, аларды кабар агенттиктери, гезиттер жазышат, же ошолорду эле кайра-кайра башкалар жарыялашат, өтө деле көп жаңылык деле жок, көчүрмөлөрү эле толтура, ал аз келгенсип, ошол саясий проблемаларды топурап талкуулашат, уруша да кетишет...
10% динге үгүттөө, биерде этият болбосоң балээге каласын, бир аз эле башкача сөз айтсаң эле анда өлдүң, жөн эле талап салышат, сени угушпайт...
10% бул акындардын ырлары, күндөн-күнгө көбөйүп эле баратат, тамактан баштап, сүйүү, мекенге чейин ырлар, түрлөрү эле көп, кээ бир акындар күнүнө эч болбосо бир жаңы ыр илишет, мурда акындар аз болгонбу же ФБ жок беле анда, билбейм, ФБдагы азыркы акындардын санын санап көрсөм адашып кеттим...
5% тойлор, аялдар, сүйүшкөндөр, жаңы үйлөнгөндөр, тоолор, балдар...
5% ушактар, имиштер, көзү ачыктар, мышыктар, иттер, ырлар...
Бири-бири менен элдин көзүнчө тытышканды жакшы көргөндөр бар, айлап тытышышат, эки тараптын күйөрмандары да тытышышат, ачуу комменттер менен, ачык эле сөгүшүшүп, атаңды-энеңди биякта эле калат, кыз-аял, эркеги айырма жок...
Кээ бирөөлөр өздөрүн "универсалдуу гений, кыйынмын" деп эсептешет, "лювой" темага мурдун тыгып, башкалардын же автордун пикири менен уруп ойнобойт, бир аз талашсаң бүттү, же акыл үйрөтөт, же сөгө баштайт...
Юмор, сатира дегендерди түшүнбөгөндөр да көп, тамашаны чын кабыл алып алышып, авторду сөгө башташат, ошого макаланын же "статустун" башына чоң тамгалар менен, "тамаша", "юмор" деп жазып коюш керек....
Псевдопатриоттор да аз эмес, бир аз Кыргызстан, кыргыздар жөнүндө "самокритика" жазсаң бүттү, тим эле чычалап, авторду "чыккынчы-предатель" кылып салышат....
Кыргыздардын алыскы чет өлкөдөгүлөрү англисче жазышышат, "wow, cool" дешип... Орусиядагылары орусча, "да ты что, пипец" дешет, Турциядагылар түркчө, анан "машааллах" деген комменттер көп, кыргызча такыр жазышпайт....
Кыргыз кыздардын сүрөттөрүнө эмнегедир түрк жигиттер көп жана тез суктанышат, кайдан топурап чыга калышат, эч ким жаза электе пайда боло калышып жазышат биринчи болуп, "гузал, ваах", дешип...
Кээ бирөөлөр бар, ачык эле элге угузуп сүйүүлөрүн айтышат, "приватно" айтса деле болот, жок, атайылап эл көрсүн деп жазышат, төшөккө жаткандан башканын бардыгын ортого салышат...
"Инкогнитолор" бар, ошолор аябай коркунучтуу, алардын сүрөттөрү жок, аты ойдон чыккан, ким экенин билбейсин, ар кимди ашкерелеп мазактап жазышат, сөгүп да коюшат, ким экенин такыр айтышпайт...
ГАИ менен болгон окуяларды ФБ да аябай жакшы көрүшөт, бир экөө ошол менен кана алектенет, видеого жашынып тартышат да, анан чыгарат, алардан үйрөнүп эми ГАИшниктер өздөрү тартып жайлап жатышат, "биз да тарта алабыз" деп, ГАИ катуу кармаса кыргыздар дайыма тааныштарына чалышат, бирок, бир кыз чала койсо, аны бардыгы бир ай талап бүтүштү...
Башка сайттарды, гезиттерди окуп жаңылыктар менен таанышкандын кажети жок болуп калды, эмне болсо ФБга дароо чыгат, жакында айылдарда эмне болуп аткан ушактар да жазыла баштайт окшойт...
Депутат, министр ж.б. чоңдор ФБда өздөрүн чоң сезишет, алар да эч качан башкалардын постторун "лайковать" этишпейт, бир жылда бир жолу коммент жазса тим эле сени багып аткансып жазышат. Аларды туурап бир аз аты чыккан ырчы, артист, журналисттер да башкалардын постторун такыр "жактырышпайт"...
Кээ бир партиялар ФБны трибуна кылып алышты, сьезд, курултайынан баштап, күнүгө беш киши чогулса да толтура сүрөттөрү менен илип жазышат...
ФБда жаш-кары, урмат-сый деген болбой калды, он-жыйырма жыл жаш жигит-кыз кадимкидей акыл үйрөтөт өзүнөн улууларга, уят дегенди такыр таанышпайт, билишпейт, алардан унчукпай кутулбасаң балээге каласын, тартип-тарбияга чакырсаң бүттү, бир бет кылып жазышат сөгүнүшүп....
Бири-бирин шыбагандарын, аттуу-баштууларга компроматтарды ФБга дароо илишет, ушул жерден көрөсүн, кимдин ойношу ким, кандай неме, каякка чогуу барышат, эмне ага сатып берди, үйбү, машинеби, бриллиант сөйкөбү, бардыгын жарыялашат, канча жолу жана кайда жолугушушаарын билишет, тим эле алардын жаткан керебетине "шам чырак" көтөрүп жарык кылып жүргөндөй жазышат ...
Кызмат, акча үчүн эмне кана кылышпайт, ушундай бетпак көт чукумайлар бар, керек болсо аялың менен жатканыңы тымызын тартып ФБга илишет, бир чоң молдокенин эркектик парзын төшөктө аткарып жатканын ФБга чыгарышып, дүйнө жүзүнө дүңгүрөтүшүп, жумушунан кетүүгө аргасыз кылышты...
Кыргыз патриоттору ФБда аябай көп, көбү алар аттарын да жазышпайт, сүрөтүн да илишпейт, таанып калышпасын дешет ко, алардын купуя аттары көбүнчөсү момундай: Жигиттер: Кыргыз намысы, Кыргыз жигити, Мен кыргыз, Кыргыз бала, Баатыр кыргыз, Арстан кыргыз ж.б. Кыздар: Кыргыз сулуусу, Кыргыз кыз, Кыргыз периси, Айдай кыргызка, ж.б....
Бири биринен ФБдагы жарыяланган материал, постторду көчүрүп, тим эле өзү жазгандай жарыя кылышат, чыныгы автору ким экенин жазышпайт, эгерде, тартипке чакырып, "авторун же ссылка жазып койбойсузбу" десең, анда, "бул интернет, каалагандай көчүрөм, андай экесин кулпу салып кой" деп ороңдошот.....
Анан момундай "посттор" көп, кыздар айрыкча жазышат, жөн эле "сагындым...." деп, эми бирөөнү же бир нерсени сагынгандыр, аны сагындыра койбой, жөн койушпай талашат, "кимди, эмнени сагындың" деп, сагынып аткан киши жооп бербей койсо жиндери келип, акыл айткандан баштап урушканга чейин барышат, 30-40 коммент болуп кетет...
Бир саясат боюнча оозуңу ачсаң эле болду, же "батышчыл", же "орусчул" кылып ат койуп койушат, анан карай баштайсын, кимдер ким тарап экенин, бирок эки жакты тең "мекенчилер" дегендер бар, ошолор аябай жаман көрүшөт...
Эгер бир күлкүлүү "посттор" жакса, анда Кыргызстандагылар көбүнчө "хэ-хэ-хэ" же "))))))"дешсе, англис тилин тааныгандар "lol!!!" , Орусиядагылар "ха-ха-ха ппц" деп күлүшөт...
Аттуу баштуулардын телефондорун сурап жазышат, "баланчанын телефонун айтып койгулачы таппай атам" деп, бул ыкма бизде кана бар, башка эч бир өлкөдө антип сурашпайт, атсаң да беришпейт дагы...
"Ысык-Көлгө баратам, бир орун бар ала кетем", же "ким эртең көлгө кетсе ала кеткиле, бензинге менден жардам болот, көп сүйлөбөйм, күлгүзөм, зериктирбейм, уктабайм" деп да жазышат, бул да биздин ноу-хау...
Жаны Жылга бир ай калганда эле сайт болобу, гезит болобу, мекеме болобу бири бирин "Жылдын мыктысы" деп башташат, "мыкты" болбой калгандар грамота алышат..
Фэйске эмне деген кана группаларды ачпадык, туулган жерлерден баштап шыпыргы сатуучуларга чейин, балдардан баштап сүйүшкөндөргө чейин, камтылбаган эч нерсе калган жок, эми бир эле "Менин ойношум", "Күндөштөр", ж.б. ушулар эле калды..

"Күкүк эне же сойкунун тагдыры"

VIP — Tue, 21 Apr 2015 12:10:59 GMT

Рапия балдар үйүндө жүргөндө эле абдан тентек кыз болчу. Аны Анарбай менен Жийде балдар үйүнөн атайы алып келип багып алышкан. Эки эркек баласы бар эле. Рапияны жакшы эле тарбиялап, колунан келишинче багышты. Рапия кичине бой көтөргөндөн эле оюн-зоокко катышып, Жийденин тилин албай далай жолу Анарбайдан токмок жеди. Мектепте да тың окуган жок. Өзү да чоңойгон сайын көздөрү карагаттай болуп, башкача сулуу болуп баратты. Ан сайын жигиттердин көздөрү Анарбайдын үйүнө кадалганын айтпа. Ошентип эптеп он жетиге келгенде Калмурат Рапияны ала качып алган. Бирок ошондо ал анын кыз эмес экенине карабай жакшы көрүп: "Өмүрүм өткөнчө колума көтөрүп жүрүп багам" деп анын сулуулугуна суктанып баскан изин кызганчу. Аңгыча Рапия эркек уулдарды катарынан төрөп койду. Калмурат ого бетер бактылуу болуп, сулуу аялдын кучагында уулдарын эркелетип жашап жатышканда капысынан заман өзгөрүлүп, СССР кулап, эл чаң-тополоң боло баштады. Калмурат да иштеп жаткан ишинен кыскартылып үйдө болуп калган. Балдары бул кезде бири төрттө бири эки жашта эле. Рапия бир күнү Калмурат менен жөндөн жөн эле уруша кетти.- Сен үйдө олтурсаң, балдар болсо чоңоюп калды, буларды багыш керек же толгон малыбыз болбосо эптеп жумуш издеп иштебесең бул эмне деген жашоо?!.- Койчу эми Рая, мен сени баары бир иштетпей багам, ыйлабачы, эми эки балам менен сени кантип эле кор кылып койойун.- Ооба сага, кор кылбайм деп койот, ушинтип отурсак кор болмок турсун көчөдө кайырчы болуп калабыз.- Койсоңчу, кайдагыны айтпай, кантип ошого жеткирейин. Мен тирүүмүн го.- Мен атамдардыкына барам да, акча алып Россияга соода кылым келем, ал эми эки баланы ошоякка алып барып койом, сен аларды карай албайсың.- Барбайсың, - Калмурат жини келе айтты.- Барам дедим, барам.- Барбайсың деп жатам!- Иш-шиң болбосун барам, билгениңди кыл!- Энненди-и! деген Калмурат шилтеп калганда Рапиянын жаак тушуна колу шак эле дей түштү. Бирок Калмурат өзү да чоочуп кетти. -Кечирип койчу Рая, мен сени урайын деген эмесмин, -деп кучактап сооротоюн дегенде Рапия кыйкырып жиберди.- Жого-ол, тапкан экенсиң сен катын урганды, мен сага көрсөтөм аял урган кандай болоорун, - деген Рапия өлөрмандана ыйлап-сыктап кийимдерин чогултуп, балдарын кийинтип экөөнү жетелеген бойдон кетип калды. Калмурат канчалык жалдыраса да болбоду. Аргасы кеткенде: кайда бармак эле кетсе кете берсинчи, деген бойдон кала берди. Көрсө Рапияны ошондо бир жигит: "эки балаң болсо да мен сага үйлөнөм, кор кылбай багам" деп азгырып жүргөн экен. Ал ошого ишенип аерден чыгып алып балдарын ата-энесине таштап өзү Россияга кетип калды. Ал эми тигиниси аякка баргандан кийин Рапияны жанына жологон жок.

Атасынан тууган кыз

Асман — Sat, 27 Dec 2014 12:06:37 GMT

«Атасынан тууган кыз»
Кубат менен Сырга бири-бири менен сүйүшүп жүрүп үйлөнүштү. Ынтымактуу. Айрыкча Сырга кош бойлуу болгондон бери Кубат ага астейдил мамиле кылып, оор жумуш жасатпай, аярлап турчу болду. Сырга да ага бел байлап, эркелеп да көп жумушту ага түртө салган да эмес. Экөө бир бирине эриш-аркак болуп, жашоолору кубанычтуу өтүп жатты. Акыры күткөн күн келип Сырга ичи катуу ооруганынан ойгонуп кетти. Түн бир оокум. Кубатты ойготту эле ал карбаластап тура калып, чебелектеп машинасы бар коңшуларын кыдырып кетти. Ал машина таап келгиче Сырганын толгоосу бышып чыдай албай калганда Кубат эки кошуна аялды ээрчитип жетип келди. Сырга эми негедир төрөй албай кыйналып жатты. Эптеп-септеп машинага көтөрүп салышты да төрөтканага жеткенде врачтардын күчү менен эптеп кыз төрөп алды. Бирок тагдыр деген өтө оор сыноону башка салып, Кубат Сыргасынын кызын гана белекке алып калды... Төрөгөндөн кийин эки күн температура болуп жатып Сырга жарыкчылык менен кош айтышты. Кубаттын эки агасы, бир карындашы бар эле. Атасы эбак эле тиги жайдан орун алып кеткен. Ыйлап-сыктап: "Сырганы "жутуп" койду, желмогуз" , - деп адегенде кызын карабай жүрдү Кубат. Анан күндөн күнгө күлүп, кыял -жоругу чыга баштаганда кайгысы унутулуп кызын жакшы көрө баштады. Кызынын атын Эстелик деп коюшкан. Жумуштан келип эле Эстелигин колуна алып эркелетип калат. Апасы аны ойдогудай караганга кызы балтайып балтыр бешик болуп калган.
Убакыт деген уттурбайт эмеспи. Бат эле Эстелик чоңоюп, апасына окшошуп баратты. Кубат бул арада эки жолу үйлөнүп, эки жолу ажырашты. Сыргадан кийин турмушу жакшыра койгон жок. Ошентип Кубат кызынын бой жетип баратканын сезбей калды. Эстелик он бирге караганда аны баккан апасы да ажалга моюн сунуп берди.
Кубат кызы экөө бир тамда оокаттарын кылып, күн өтүп жатты. Кубат Эстеликти кучактап жатат да чачтарынан сылап, жыттап жатып бир жаман ойго берилип алганын өзү да билбей калды. Күндө кучактап жатат, көнгөн адаты боюнча кучактап жатып бүт денесин кармалап барып, өзүн өзү токтото албай мууну калтырап, эмне кылып жатканын өзү сезбей калчу болду. Ошентип жатканда кучактап, кармалап жатканга Эстелик да көнүп калды. Эч нерсе менен иши жок наристе кыз атасынын кармалап жатканын түшүнбөсө деле керек.
Өзүн өзү тыйып, арам ойдон алыстоого өзүн зордоп көндүрүп жүрүп арадан эки жыл өтүп кетти. Аял аттууну ойлобой эле, өзүнүн кызын жакшы көрүп туруп алчу болду. Ошондон улам карындашына барып: "Мен эки жакка кеткенде кыз бала жалгыз калат экен, балдарыңа кошуп багып ал!" - деп алып барып берди эле, бир айга жетип-жетпей ал кайра алып келип берди: "Балдар менен батышпайт экен" - деп. Аргасы кеткенде эки агасына да айтып көрдү, бирок алар да макул болбой коюшту. Ошентип кызы экөө кайрадан чогуу жашап калышты. Бул кезде Эстелик өзүнчө жатчу. Бир күнү кызын кучактап өөп: "Кызым, менин койнума жатасыңбы?" - деди эле: "Ооба ата, коркот экемин жалгыз жатканда" , - деди.
Кайрадан бир төшөктө кызы экөө кучакташып жатышат. Акырын кыз уктаганда өзүнүн эркин кармай албай калган Кубат шымын шыпырды эле, Эстелик: "Ата, эмне кылып жатасыз, шымыңызды эмне шыпырдыңыз? " - деп сураганда Кубат: "Жата бер кызым, бир оюн көрсөтөм сага, эч нерсе болбойт", - деди да сөөмөйү менен кызынын жан жерин чукуп кирди. "Ата, ооруп кетет экен!" - деди кыз. "Эч нерсе болбойт, оорубайт, бираз жөн жатсаң". Кубат ошол күнү Эстеликти кыз атынан жаңылтты. "Ушул да оюнбу?" - деген Эстелик ыйлап тим болду. Ошол күндөн баштап күндө коюнуна алып жатып өз билгенин кылып жүрө берди. Эстеликтин: "Өзүмчө эле жатайынчы, ата", - дегенине болбой коюнуна алып жатып алат. Бара-бара кыз чоңойо берди. Кубат өз кылган ишин ойлогондо: "Эми эмне болот?" - деп чоочуганы менен төшөккө келгенде аялындай эле жатып алчу болду...
Күндөн күнгө бойго жетип чоңойо баштаган кыз толгонсуп баратты. Аны байкаган Кубат катуу ойго түштү: "Эгер билинип калса экөөбүздүн тең абийирибиз төгүлөт", - деп минген атын сатып, апасынан калган бирин-экин майда жандык менен жалгыз уюн сатты да, кызын ээрчитип шаарга кетмек болду. Коңшу-колоңдоруна: "Бул жерде кылаар иш да жок, тырмактай кызды жалгыз таштабай алып эле кетейин, там-ташка көз сала тургула, кокус ал жактан жайлуу орун тапсам тамды да сатып биротоло кетемин", - деди да, жөнөп кетти.
Шаарга келгенден кийин Ош базарынын айланасынан квартира жалдап, кызы экөө жашап калышты. Экөө баягыдай эле күндүз "ата-бала" , түнкүсүн "эрди-катын" болуп жүрө беришти. Арадан эки ай өткөндө Эстеликтин боюнда бар экени билинип, Кубат аябай кейип, кызына билгизбей ичтен санаа тартып калды. Ошол кезде Эстелик болсо атасынан уялбай эле кайра кечтин кирүүсүн, түнкү оюнду самап күтө баштачу болгон. Бир күнү үйдө олтуруп эле ичинин "бүлк" этип кыймылдап кеткенинен чоочуп кетти...
Кубат болсо ошол күндөн баштап башкача ойлоно баштады: базарда күйөөсү жок келиндердин бирөөнү эптеп аялдыкка алууну чечти.

Чыгармаларга сын пикирлер

Асман — Sat, 04 Oct 2014 11:57:32 GMT

Форум: Адабият жана поэзия
Описание темы: ушул жакка жазалы сын пикирди
Автор темы: Асман
Автор последнего сообщения: Асман
Количество ответов: 0